Stabilność oparta na taniej energii z Rosji i amerykańskim parasolu ochronnym bezpowrotnie minęła. Anders Fogh Rasmussen, były sekretarz generalny NATO, w swojej najnowszej diagnozie w wywiadzie dla Hoover Institute nie pozostawia złudzeń: Europa musi porzucić rolę biernego obserwatora i stać się podmiotem dyktującym warunki. W przeciwnym razie grozi nam marginalizacja i triumf autorytaryzmu.
Iluzja pokoju i realia wojny hybrydowej
Według Rasmussena, perspektywy na pokój na Ukrainie nie są obiecujące i jest to bezpośrednim wynikiem zachowawczej postawy Zachodu. Opieszałość w dostawach kluczowego uzbrojenia utwierdziła Kreml w przekonaniu, że czas jest zasobem grającym na korzyść agresora. Dopóki Rosja wierzy w możliwość militarnego rozstrzygnięcia konfliktu, realne negocjacje pozostają w sferze pobożnych życzeń.
Były szef NATO zwraca uwagę, że agresja konwencjonalna to zaledwie element szerszej strategii. Europa już teraz znajduje się w stanie wojny hybrydowej, której przejawami są:
- Systematyczne akty sabotażu w infrastrukturze krytycznej,
- Ataki na podmorskie kable telekomunikacyjne,
- Operacje wpływu i destabilizacja nastrojów społecznych.
„Putin nie zatrzyma się, dopóki nie zostanie zatrzymany siłą” – ostrzega Rasmussen, wskazując na losy Abchazji w Gruzji i Naddniestrza w Mołdawii jako przestrogi przed zaniechaniem.
Wewnętrzne zagrożenie
Równolegle do zagrożeń zewnętrznych, Europa mierzy się z erozją jedności wewnętrznej. Rasmussen wskazuje na rosnącą siłę politycznych ugrupowań otwarcie lub skrycie sprzyjających Moskwie – od francuskiego Zjednoczenia Narodowego, przez brytyjską partię Reform, po niemiecką AfD.
Mechanizm ten opiera się na umiejętnym zagospodarowaniu lęków obywateli. Aby wytrącić populistom argumenty z rąk, mainstreamowe elity polityczne muszą wykazać się większą sprawczością w rozwiązywaniu palących problemów, takich jak nielegalna migracja. W przeciwnym razie kontynent może obudzić się w rzeczywistości, w której wsparcie dla Ukrainy zostanie zastąpione przez appeasement wobec Kremla.
Filary dobrobytu w gruzach
Dotychczasowy model gospodarczy Europy, oparty na trzech filarach, uległ ostatecznej dezaktualizacji. Runęły założenia bazujące na:
- Taniej energii z Rosji,
- Tanich produktach z Chin,
- Tanim bezpieczeństwie z USA.
Koniecznością staje się nie tylko zwiększenie wydatków na zbrojenia i rozbudowy przemysłu obronnegog w Europe, ale także reforma NATO. Europa musi wypracować zdolność do samodzielnego zabezpieczania swoich interesów, niezależnie od wyniku wyborów prezydenckich w Waszyngtonie. Rasmussen postuluje również większą koordynację działań wewnątrz Sojuszu. USA nie może oczekiwać wsparcia NATO w przypadku samodzielnego zaangażowania w konflikty na świecie, bez uprzedniej konsultacji z sojusznikami.
Projekt D7: Koalicja Demokratycznej Odporności
W obliczu formującej się osi państw autorytarnych, Rasmussen proponuje utworzenie grupy D7. Miałaby to być sformalizowana koalicja wiodących demokracji (UE, Wielka Brytania, Australia, Nowa Zelandia, Japonia, Korea Południowa), skoncentrowana na:
- Koordynacji polityki obronnej,
- Zabezpieczeniu dostaw surowców strategicznych,
- Jednolitym głosowaniu w instytucjach międzynarodowych.
Handel jako fundament stabilności
W sferze gospodarczej były premier Danii opowiada się za powrotem do idei wolnego handlu, krytykując protekcjonistyczne tendencje, które nasiliły się w ostatnich latach. Choć wojny celne osłabiły więzi transatlantyckie, stały się one impulsem dla Unii Europejskiej do intensyfikacji rozmów z Indiami, Australią czy państwami Mercosur. To właśnie otwarta wymiana handlowa między krajami demokratycznymi ma stanowić ekonomiczną przeciwwagę dla autokratów.
Konkluzja: Czas asertywności
Przesłanie Andersa Fogha Rasmussena jest klarowne: świat demokratyczny dysponuje przewagą militarną, ideologiczną i gospodarczą, której nie potrafi w pełni wykorzystać przez brak pewności siebie. Europa stoi przed ostatecznym wyborem: albo wykrzesze z siebie polityczną wolę do obrony własnych wartości, albo dopuści do dyktatu siły. Czas na pobudkę mija – jutro stawką może być już nie tylko pokój, ale przetrwanie zachodniego modelu cywilizacyjnego.
Komentarze
Prześlij komentarz