Ask Not What Your Country Can Do For You, Ask What You Can Do For Your Country

Kiedy prezydent Wiśniewski mówi o konieczności dotowania klubu piłkarskiego i nowego stadionu, bo przecież miasto wspiera również Teatr Lalki i Aktora czy Filharmonię, trudno nie odnieść wrażenia, że stawia na jednej szali rzeczy nieporównywalne. Bo o ile teatr czy filharmonia budują wspólnotę poprzez rozwój duchowy i intelektualny, o tyle stadion – nawet najnowocześniejszy – z klubem piłkarskim rzadko wychodzą poza sferę emocji i widowiska. Kultura wysoka, choć mniej krzykliwa niż sport, działa głębiej i trwalej. Teatr, muzyka, literatura – to przestrzenie, w których człowiek uczy się empatii, refleksji, zrozumienia drugiego. Dziecko wychowane na spektaklach i koncertach nie tylko zna historię czy sztukę – potrafi myśleć, odróżniać banał od wartości, kształtować własne poglądy. Filharmonia czy teatr to nie luksus dla elity, lecz inwestycja w kapitał kulturowy społeczeństwa. Każdy bilet, każda dotacja do instytucji kultury to pieniądze, które wracają w postaci bardziej świadomych ...

Loading…

System ubezpieczeń społecznych wydaje się dziś czymś oczywistym – płacimy składki, oczekujemy świadczeń, a ZUS wydaje się stałym elementem państwa. Warto jednak pamiętać, że w historii Polski – zwłaszcza tej XX-wiecznej – ciągłość prawna i realna wartość tych świadczeń były wielokrotnie przerywane, umniejszane lub reinterpretowane przez władzę. Oto kilka kluczowych momentów, które pokazują, jak krucha potrafi być obietnica „państwowej gwarancji”. 1918: Nieciągłość systemów zaborczych Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polska odziedziczyła trzy różne porządki prawne – niemiecki, austriacki i rosyjski. Wraz z nimi istniały również odmienne systemy ubezpieczeń społecznych: - niemiecki model Bismarcka, - austriacki system ubezpieczeniowy, - rosyjskie kasy wzajemnej pomocy. Nowo powstałe państwo polskie nie przejęło finansowych zobowiązań wynikających z tych systemów. Oznaczało to, że Polacy, którzy przez lata opłacali składki np. w Cesarstwie Niemieckim, nie mieli prawa d...

Wolność słowa to jedno z najważniejszych praw, jakie przysługują człowiekowi – zarówno jako jednostce, jak i obywatelowi. Jest prawem o charakter osobisty, dotyczy wyrażania myśli, opinii, przekonań i jednocześnie jest prawem politycznym, ponieważ jego istnienie warunkuje funkcjonowanie zdrowej demokracji, debaty publicznej i mechanizmów kontroli władzy. Prawo do kwestionowania Podstawową funkcją wolności słowa jest możliwość swobodnego kwestionowania każdego twierdzenia – niezależnie od tego, czy pochodzi ono od władzy, autorytetu naukowego, tradycji czy opinii większości. Bez tej możliwości społeczeństwo zamyka się w intelektualnej bańce, gdzie błędy powtarzane są bezkrytycznie, a prawda zostaje zakryta. Prawda przez spór Celem wolności słowa jest odkrywanie prawdy i poszerzanie wiedzy. Prawda rzadko bywa dana raz na zawsze – najczęściej rodzi się w sporze, w konfrontacji tez i argumentów. Dlatego tłumienie „niewygodnych” głosów, nawet jeśli wydają się błędne, pozbawia społ...

Od zarania dziejów, a co najmniej od czasu powstania zjawiska społecznego jakim jest prawo, uznaje się prawo do życia za fundamentalne naturalne prawo człowieka. Świadczą o tym normy prawne ograniczające to naturalne prawo człowieka. Jednym z takich ograniczeń, w starożytnej Grecji i Rzymie, w czasach gdy nie można było jeszcze mówić o aborcji jako terminie medycznym, uznawano prawo do zabijania, usuwania noworodka, przez głowę rodziny, ojca, jedynie z konkretnie określonych względów, naturalnych i eugenicznych (Sparta), godnościowych i ekonomicznych (Ateny, Rzym). Jednocześnie uznawano dziecko, także nienarodzone, za podmiot praw cywilnych (nasciturus w prawie cywilnym) co świadczy o prawie do życia jako fundamencie ówczesnego porządku prawnego. Pod wpływem filozofii chrześcijańskiej prawo do dzieciobójstwa zaczęło być usuwane z porządku prawnego, a zabójstwo dziecka, noworodka, penalizowane na równi z innymi kategoriami zabójstw. Prawa człowieka, jako prawa naturalne, nie by...